- Άγια Θεοφάνεια – 1546 μ.Χ. – Mονή Σταυρονικήτα, Άγιον Όρος (Κρητική σχολή, Θεοφάνης ο Kρής)
Ο Χριστός βρίσκεται στο κέντρο της σύνθεσης, περιβαλλόμενος από βράχια να εισέρχεται στο νερό. Αυτό σημαίνει τον αγιασμό του υγρού στοιχείου, βάση της ζωής, άρα και καθαγιασμός ολόκληρης της κτίσεως από την αμαρτία. Τα βράχια σμίγουν στο πίσω μέρος της εικόνας και σχηματίζουν σκοτεινή σπηλιά (Άδης). Με το δεξί Του χέρι ευλογεί τα νερά φανερώνοντας το μυστήριο της βαπτίσεως. Γύρω του κολυμπούν ψάρια, δράκοντες και διακρίνουμε μέσα στα νερά μια γυναίκα που συμβολίζει τη θάλασσα κι ένα γέρο που συμβολίζει τον Ιορδάνη ποταμό κρατώντας στο χέρι του μια υδρία απ΄ την οποία τρέχει νερό.
Τα νερά του Ιορδάνη γυρίζουν προς τα πίσω, αλλάζουν πορεία για να μη χυθούν στη Νεκρά θάλασσα που συμβολίζει τον πνευματικό θάνατο του ανθρώπου. Η θάλασσα στρέφεται προς τον Κύριο ο οποίος αγιάζει τα νερά και σώζει τον άνθρωπο από την αμαρτία και τον πνευματικό θάνατο.
Ο Ιησούς είναι γυμνός όπως ο Αδάμ με μόνο ένα λευκό ιμάτιο γύρω από τη μέση Του. Προτάσσει το ένα Του πόδι μπροστά δίνοντας έτσι την άδεια στον Ιωάννη να τον βαπτίσει. Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος υπσκούει στο θέλημα Του Θεού και σκύβει με ταπείνωση βλέποντας να φανερώνεται ο Τριαδικός Θεός . Το χέρι Του Θεού που ευλογεί, οι ακτίνες του άκτιστου φωτός που περιβάλλουν το χώρο και φωτίζουν την πλάση με το Άγιο Πνεύμα σε μορφή περιστεριού και τον Ιησού Χριστό να ευλογεί και να αγιάζει τα νερά.
Το δεξί χέρι του Ιωάννη αγγίζει το κεφάλι του Ιησού ενώ το αριστερό είναι σε στάση δέησης. Έχει έκφραση σοβαρή κι αυστηρή. Είναι λιπόσαρκος και το πρόσωπο του είναι μελαμψό λόγω του ότι ζει στην έρημο. Τα μαλλιά του είναι ατημέλητα, το γένι του αραιό και φοράει ρούχα από τρίχες καμήλας και ζώνη από δέρμα. Δίπλα του βρίσκεται μια αξίνα σφηνωμένη σε δέντρο. Βρίσκεται στη ρίζα του δέντρου με τον εξής συμβολισμό : Όποιο δέντρο δεν κάνει καλούς καρπούς κόβεται και καίγεται, φανερώνεται δηλαδή η θεία δίκη για να διαλέξει τα καρποφόρα από τα άκαρπα δέντρα.
Στη δεξιά πλευρά της εικόνας βρίσκονται οι άγγελοι με τα χέρια τους σκεπασμένα προτάσσοντας τα στο Χριστό έτοιμοι να τον υπηρετήσουν. Οι κορδέλες που φορούν στο κεφάλι δηλώνουν το μαζεμένο νου, την πλήρη αφοσίωση κι υπακοή προς τον Κύριο.
Χατζηνικολάου Ευσεβία, Αγιογράφος
